काठमाडौँ। प्रतिनिधिसभा सदस्य लिमा अधिकारी ले नेपालको अर्थतन्त्रलाई नयाँ उचाइमा पुर्याउन ‘नेपालमै काम’ भन्ने परम्परागत सोचबाट अघि बढ्दै अब ‘नेपालबाट काम’ गर्ने अवधारणालाई आत्मसात गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याउनुभएको छ। उहाँका अनुसार विश्वव्यापी रूपमा तीव्र रूपमा फैलिँदै गएको डिजिटल अर्थतन्त्रको लहरमा नेपालले समयमै आफूलाई समायोजन गर्न सकेमा देशको आर्थिक रूपान्तरण सम्भव छ।
उहाँले ‘डिजिटल घुमन्ते भिसा’ जस्तो नवीन अवधारणाले नेपालको अर्थतन्त्रलाई बलियो आधार प्रदान गर्न सक्ने उल्लेख गर्नुभयो। काठमाडौँ, पोखरा वा लुम्बिनी जस्ता सहरमा मात्र सीमित नराखी देशका पहाडी तथा दुर्गम क्षेत्रहरूलाई ‘डिजिटल गाउँ’ का रूपमा विकास र ब्रान्डिङ गर्न सके विश्वका दक्ष जनशक्तिलाई आकर्षित गर्न सकिने उहाँको धारणा छ। “सगरमाथाको काखमा बसेर विश्वका लागि काम गर्ने वातावरण सिर्जना गर्नु भनेको नेपाललाई विश्व अर्थतन्त्रको मूलधारसँग जोड्नु हो,” उहाँले बताउनुभयो।
परम्परागत पर्यटनमा मात्र निर्भर रहने समय अब सकिएको उल्लेख गर्दै उहाँले डिजिटल अर्थतन्त्रको अवसरलाई समात्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो। डिजिटल घुमन्तेहरू अन्य पर्यटकभन्दा लामो समय—करिब ६ महिनादेखि एक वर्षसम्म—बस्ने भएकाले उनीहरूको खर्चले स्थानीय अर्थतन्त्रमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने उहाँले स्पष्ट पार्नुभयो। आवास, खानपान र यातायातमा हुने खर्चले स्थानीय व्यवसायलाई चलायमान बनाउने उहाँको भनाइ छ।
त्यसैगरी, यस्ता व्यक्तिहरूमाथि मध्यम दरको कर लागू गरी अतिरिक्त राजस्व संकलन गर्न सकिने सम्भावनातर्फ पनि उहाँले ध्यानाकर्षण गराउनुभयो। विश्वका धेरै देशहरूले यसबाट उल्लेखनीय लाभ लिइरहेका उदाहरण दिँदै नेपालले पनि यस्तै नीति अवलम्बन गर्न सक्ने उहाँको विश्वास छ।
उहाँका अनुसार डिजिटल घुमन्तेहरू स्थानीय युवाहरूसँग सहकार्य गर्दा ज्ञान, सीप र अनुभवको आदान–प्रदान हुने भएकाले स्थानीय उद्यमशीलता र नवप्रवर्तन प्रणालीलाई थप मजबुती मिल्नेछ। यसले स्टार्टअप वातावरणलाई सुदृढ बनाउने र युवाहरूलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको अनुभव दिलाउने अवसर प्रदान गर्नेछ।
यस्तै, यस्ता घुमन्तेहरू वर्षभरि बस्ने भएकाले पर्यटन क्षेत्रमा देखिने ‘अफ-सिजन’ को समस्या पनि न्यूनीकरण हुने उहाँले बताउनुभयो। यसले पर्यटकीय क्षेत्रमा निरन्तर आर्थिक गतिविधि सञ्चालनमा रहने वातावरण सिर्जना गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
समग्रमा, लिमा अधिकारी ले प्रस्तुत गर्नुभएको अवधारणाले नेपाललाई परम्परागत पर्यटनबाट डिजिटल अर्थतन्त्रतर्फ रूपान्तरण गर्ने स्पष्ट मार्गचित्र प्रस्तुत गरेको छ। अब आवश्यक छ-नीतिगत स्पष्टता, पूर्वाधार विकास र विश्वस्तरको डिजिटल वातावरण निर्माण, जसले नेपाललाई ‘काम गर्ने गन्तव्य’ का रूपमा स्थापित गर्न सकोस्।
