राज्यको स्वामित्वमा रहेको नेपाल आयल निगम (NOC)ले आगामी दिनमा आइतबार आम मानिसका लागि शेयर बिक्री (IPO) गर्ने प्रारम्भिक तयारी सुरु गरेको छ। निगमले आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा १३.६७ अर्ब रुपैयाँ शुद्ध नाफा आर्जन गरेको पृष्ठभूमिमा सार्वजनिक लगानीकर्तालाई स्वामित्वमा सहभागी गराउने योजना अघि बढाएको हो।
IPO तयारी र उद्देश्य
निगमको कार्यकारी निर्देशक डा. चन्दिक प्रसाद भट्टका अनुसार, IPO सम्बन्धी प्रारम्भिक अध्ययन सम्पन्न भइसकेको छ। निगमले दीर्घकालीन योजना अनुसार आम जनता शेयरधनी बन्न सक्ने अवस्था सिर्जना गर्ने उद्देश्य राखेको छ। यद्यपि, यसलाई लागू गर्न नीति, कानुनी संरचना र सरकारले अनुमोदन गर्नु आवश्यक छ।
डा. भट्टले यस IPO योजना सुरुवाती चरणमा रहेको र वित्तीय स्थायित्व, कानुनी संरचना, तथा सरकारी स्वीकृतिपछि मात्रै कार्यान्वयन हुने बताए।
मजबूत वित्तीय प्रदर्शन
-
कुल कारोबार: रु ३६७ अर्ब
-
शुद्ध नाफा: रु १३.६७ अर्ब
-
सरकारलाई कर राजस्व: रु १२४ अर्ब
यो वित्तीय सुधारको मुख्य कारण जुलाई २०८० देखि पुनः सुरु गरिएको स्वचालित इन्धन मूल्य निर्धारण प्रणाली हो। यसले नगद प्रवाह स्थिर राख्न, राजनीतिक हस्तक्षेप कम गर्न र निगमको वित्तीय अनुशासन सुधार्न सहयोग पुर्याएको छ।
पूर्वाधार विस्तार र लागत घटाउने प्रयास
-
मोतिहारी–अमलेखगञ्ज पाइपलाइन (७२ किलोमिटर) पूर्ण सञ्चालनमा
-
अमलेखगञ्जमा १७,००० किलो लिटर भण्डारण सुविधा अन्तिम चरणमा
-
पूर्वी नेपालका लागि सिलिगुड़ी–चाराली पाइपलाइन र अमलेखगञ्ज–लोथर विस्तार परियोजना
-
कुल लगानी: रु २४.५ अर्ब
यी परियोजनाले ईन्धन ढुवानी लागत घटाउने र आपूर्ति सुरक्षा बढाउने विश्वास गरिएको छ।
सफा ऊर्जा र दीगो पहल
-
इथानोल मिश्रित पेट्रोल (१०%) प्रयोगका लागि मन्त्रिपरिषद् स्वीकृति
-
पेट्रोल आयातमा वार्षिक ७ मिलियन लिटर बचत अनुमान, विदेशी मुद्रामा रु ६.२५ अर्ब बचत
-
हरित हाइड्रोजन व्यावसायिकरण मार्फत २०४५ सम्म नेट–जीरो कार्बन लक्ष्यमा योगदान
सरकारको निर्देशन
उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्री अनिल कुमार सिन्हाले निगमलाई सेवा सुधार, पारदर्शिता, प्रतिस्पर्धात्मक क्षमता र भ्रष्टाचारमाथि शून्य सहनशीलता कायम राख्न निर्देशन दिएका छन्।
