चितवन। नेपालमा कृषि बीमा क्षेत्रको विकास र जोखिम व्यवस्थापनलाई मजबुत बनाउन चितवनको भण्डारा कृषि प्रशिक्षण केन्द्रमा तीन दिने विशेष अभिमुखीकरण कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ। फागुन ४ देखि ६, २०८२ (फेब्रुअरी १६–१८, २०२६) सम्म सञ्चालन भएको यस तालिम नेपाल सरकारको कृषि मन्त्रालय अन्तर्गत कृषि विकास विभाग र नेपाल इन्स्योरेन्स प्राधिकरणको सहकार्यमा आयोजना गरिएको थियो।
कार्यक्रमको मुख्य उद्देश्य ग्रामीण किसान र बीमा संस्थाबीचको खाडल कम गर्दै बीमा एजेण्टहरूको प्राविधिक दक्षता अभिवृद्धि गर्नु रहेको थियो। तालिममा ५० भन्दा बढी प्राविधिक कर्मचारी तथा सम्भावित बीमा एजेण्टहरू सहभागी भए।
तालिमका मुख्य अङ्गहरू:
-
पहिलो दिन कृषि, पशु, र हर्बल बीमा निर्देशिका २०७९ (संशोधित २०८२) का आधारभूत सिद्धान्त र सरकारी अनुदान (साना किसानका लागि बीमा प्रिमियममा अधिकतम ८० प्रतिशत अनुदान) सम्बन्धी जानकारी दिइयो। चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ का लागि सरकारले २०३ करोड रुपैयाँ भन्दा बढी अनुदानको व्यवस्था गरेको छ।
-
दोस्रो दिन विशेष बीमा उत्पादनहरू, पशु बीमा (गाई, भैंसी, कुखुरा), ब्यान्किङ आधारित तरकारी बीमा, माचापालन, माटोमा बिउ उत्पादन बीमा र ठेक्का आधारित कृषिमा बीमाका कानुनी अधिकारबारे प्रशिक्षण दिइयो। यस क्रममा दाबी settlement मा देखिने समस्या समाधान गर्न ड्राफ्ट अफ ड्यामेज असेसर निर्देशिका प्रस्तुत गरिएको थियो।
-
तेस्रो दिन ALIS (Agriculture Insurance Real Time Software) को प्रायोगिक तालिम दिइयो। यस डिजिटल प्लेटफर्म मार्फत एजेण्टहरूले खेतबारी, पशु, माछा, अदुवा, केरा लगायतका विविध उत्पादनका फोटो र डाटा रियल–टाइम अपलोड गर्न सक्नेछन्। यसले कागजपत्रको बोझ कम गर्दै फर्जी दाबी रोक्न सहयोग पुर्याउँछ।
तालिमले स्थानीय एजेण्टलाई कानुनी, प्राविधिक र नैतिक जिम्मेवारीबारे बुझाइदिँदै किसानसँगको विश्वास निर्माणमा सहयोग पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ। यसमार्फत किसानहरूलाई बीमा नीति नवीकरण, दाबी प्रक्रिया र गुनासो समाधानमा प्रत्यक्ष पहुँच मिल्नेछ।
नेपाल इन्स्योरेन्स प्राधिकरण र सरकारको पहलमा राज्य अनुदान, प्राविधिक तालिम र डिजिटल उपकरणको संयोजनले नेपालको कृषिलाई उच्च जोखिमयुक्त जीविका गतिविधिबाट सुरक्षित व्यावसायिक उद्यमतर्फ रूपान्तरण गर्ने दिशामा ठूलो कदम सावित भएको छ।
तालिमका सहभागी एजेण्टहरूले आफ्नो नगरपालिकामा फर्किएपछि प्राप्त ज्ञानले ७७ जिल्लामा बीमा पहुँच विस्तार गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने विश्वास गरिएको छ।
