काठमाडौँ । नेपाल र भारतबीच द्विपक्षीय व्यापार सम्बन्धमा नयाँ उचाइ पुगेको छ। नयाँ दिल्लीमा फेब्रुअरी २१, २०२६ मा सम्पन्न दोस्रो इन्डो–नेपाल ट्रेड फेस्टिवल मा नेपालका उद्योग वाणिज्य महासंघ (FNCCI) का अध्यक्ष चन्द्र प्रसाद ढकाल ले दुवै देशबीचको आर्थिक सहकार्य आधुनिक, परिणाममुखी र व्यावहारिक बनाउन आवश्यक रहेको बताएका छन्।
ढकालले भने, “इतिहासिक र सांस्कृतिक सम्बन्ध अद्वितीय भए पनि व्यापारिक सहकार्यलाई डिजिटल प्रणाली र प्रशासनिक सुधारमार्फत सरल, छरितो र लागत प्रभावकारी बनाउनु पर्छ।”
उनले सीमा क्षेत्रको प्रशासनिक क्षमता वृद्धि र एकीकृत डिजिटल व्यापार प्रणाली अपनाउने प्रस्ताव प्रस्तुत गरे। यस अन्तर्गत नेपालको भन्सार विभाग र भारतको केन्द्रीय अप्रत्यक्ष कर तथा भन्सार बोर्डबीच वास्तविक समय डेटा साझेदारी गर्ने सिङ्गल–विन्डो प्रणाली लागू गर्ने योजना छ। यसले एकीकृत जाँच चौकी (ICP) हरु जस्तै वीरगञ्ज–रक्सौल, भैरहवा–सुनौलिमा समय र लागत घटाउने अपेक्षा गरिएको छ।
ऊर्जा क्षेत्रमा पनि सहकार्य बढाउने ढकालको जोड छ। उनले नयाँ बुटवल–गोर्खपुर ४०० केभी क्रस–बर्डर लाइन उद्घाटनसँगै नेपालले भारतका उत्तर राज्यहरूलाई हरित उर्जा उपलब्ध गराउने अवसर बढेको बताए। उच्च कर्णाली र पश्चिम सेटि जलविद्युत परियोजनाका लागि दीर्घकालीन पावर खरिद सम्झौता (PPA) तत्काल आवश्यक रहेको उनले औंल्याए।
नेपाल र भारतका मन्त्रीहरू समेत उपस्थित रहेको फेस्टिवलमा भारतीय सञ्चार मन्त्री ज्योतिरादित्य सिन्डिया र नेपालका उद्योग मन्त्री अनिल कुमार सिन्हा ले दुवै देशबीचको राजनीतिक इच्छाशक्ति प्रष्ट पारे। ढकालले विदेशी लगानी तथा प्रविधि हस्तान्तरण ऐन (FITTA) संशोधन मार्फत भारतीय लगानीकर्तालाई समान सुरक्षासहित पारदर्शिता सुनिश्चित गर्ने प्रक्रियामा नेपाल लागेको बताए।
उद्योग, ऊर्जा, डिजिटल व्यापार र पर्यटनमा केन्द्रित सुधारमार्फत नेपाल–भारतको ‘रोटी–बेटी’ सम्बन्धलाई ‘रोटी–बेटी–लगानी’ सम्बन्धमा परिणत गर्न सकिने ढकालले बताए। यसले दुवै देशको GDP वृद्धि र सीमा क्षेत्रका नागरिकलाई आर्थिक लाभ पुर्याउने विश्वास गरिएको छ।
