काठमाडौँ । नेपालको पुँजी बजारले ऐतिहासिक उपलब्धि हासिल गरेको छ। सोपान फर्मास्युटिकल्स लिमिटेडलाई धितोपत्र बोर्ड नेपालले २०८२ फागुन १७ गते प्राथमिक सेयर निष्कासनका लागि स्वीकृति प्रदान गरेको छ। यससँगै कम्पनी नेपाल स्टक एक्सचेन्जमा सूचीकृत हुने दोस्रो औषधि उत्पादन कम्पनी बन्ने भएको छ। हालसम्म प्राथमिक बजारमा बैंक तथा जलविद्युत कम्पनीहरूको प्रभुत्व रहँदै आएको अवस्थामा यो स्वीकृतिलाई संरचनागत परिवर्तनका रूपमा हेरिएको छ।
कम्पनीले प्रतिकित्ता एक सय रुपैयाँ अंकित मूल्यका ४२ लाख ९० हजार कित्ता साधारण सेयर निष्कासन गरी ४२ करोड ९० लाख रुपैयाँ सर्वसाधारणबाट संकलन गर्नेछ। औषधि आयातमा निर्भरता घटाउने राष्ट्रिय रणनीतिसँग यो कदम जोडिएको छ।
कम्पनीको नेतृत्व डा. अनिल पोखरेलको अध्यक्षतामा रहेको छ भने प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सुमन न्यौपाने रहेका छन्। सञ्चालक समितिमा भीमलाल पौड्याल, कृति कुमारी महतो, अनिश शाह र आङ दोर्जे लामा सदस्य छन्। कम्पनीमा सोपान मल्टिपलको ४९ प्रतिशत स्वामित्व रहेको छ, जसले संस्थागत स्थायित्व र वित्तीय आधार बलियो बनाएको छ। औषधि उद्योगमा गुणस्तर नियन्त्रण र अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड पालनाका लागि यस्तो संरचना महत्वपूर्ण मानिन्छ।
सोपान फर्मास्युटिकल्सले २०७४ सालदेखि ललितपुरको महालक्ष्मी नगरपालिका वडा नम्बर ८ मा भौतिक पूर्वाधार निर्माण सुरु गरेको थियो। २१ रोपनी ९ आना क्षेत्रफलमा फैलिएको उद्योगले २०७९ सालदेखि पूर्ण व्यावसायिक उत्पादन थालेको हो। उद्योग परिसर दुई मुख्य खण्डमा विभाजित छ। ५१ हजार वर्गफुटभन्दा बढी क्षेत्रफलमा फैलिएको नन बिटा ल्याक्टाम ब्लकमा ट्याब्लेट, क्याप्सुल, मलम र झोल औषधि उत्पादन गरिन्छ। ३५ हजार वर्गफुट क्षेत्रफलको सेफालोस्पोरिन ब्लकमा उच्च प्रभावकारी एन्टिबायोटिक ट्याब्लेट, क्याप्सुल र ड्राइ सिरप उत्पादन हुन्छ। उद्योगले विश्वस्तरीय असल उत्पादन अभ्यास मापदण्डअनुसार प्रविधि जडान गरेको जनाएको छ।
उत्पादन क्षमताका हिसाबले कम्पनी सक्षम देखिएको छ। दैनिक आठ घण्टाको एक सिफ्ट सञ्चालनमा पनि वार्षिक ८४ करोड ट्याब्लेट र करिब १० करोड क्याप्सुल उत्पादन गर्न सक्ने क्षमता छ। साथै तीन लाख लिटर झोल औषधि र ३० लाख बोतल ड्राइ पाउडर उत्पादन गर्न सकिन्छ। माग बढेमा अतिरिक्त सिफ्ट थपेर उत्पादन दोब्बर बनाउन सकिने संरचना तयार छ। विश्लेषकहरूका अनुसार कम्पनीले आन्तरिक बजारको करिब १६ प्रतिशत हिस्सा ओगट्न सक्ने सम्भावना छ।
कम्पनीले चिकित्सा अक्सिजन उत्पादनतर्फ पनि लगानी विस्तार गरेको छ। १० हजार वर्गफुट क्षेत्रफलमा स्थापित प्लान्टले प्रतिघण्टा ३०० घनमिटर अक्सिजन उत्पादन गर्छ। सात हजार लिटरका औद्योगिक सिलिन्डरदेखि १० लिटरका घरायसी क्यानसम्म उत्पादन गरिन्छ। सार्वजनिक स्वास्थ्य संकटका समयमा यो प्लान्ट महत्वपूर्ण सावित भएको कम्पनीले जनाएको छ।
हालसम्म कम्पनीले १९० भन्दा बढी औषधि संरचना विकास गरिसकेको छ। १३६ औषधि उत्पादन अनुमतिपत्र र ९२ बजार स्वीकृति प्राप्त गरिसकेको छ। यसले नयाँ औषधि बजारमा ल्याउन लाग्ने समय घटाउने र देशव्यापी वितरण छिटो विस्तार गर्न सहयोग गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
प्राथमिक सेयर निष्कासनका लागि निष्कासन तथा बिक्री प्रबन्धकका रूपमा एनएमबि क्यापिटल लिमिटेड नियुक्त भएको छ। आवेदन संकलन सी–आसबाको माध्यमबाट गरिनेछ र बाँडफाँट प्रक्रिया धितोपत्र बोर्डको निर्देशिकाअनुसार हुनेछ। औषधि क्षेत्रलाई स्थिर माग भएको र दीर्घकालीन लगानीका लागि उपयुक्त मानिने भएकाले खुद्रा तथा संस्थागत लगानीकर्ताबाट सकारात्मक प्रतिसाद आउने अपेक्षा गरिएको छ।
