काठमाडौं । नेपालको शिक्षा प्रशासनलाई आधुनिक बनाउने लक्ष्यसहित सञ्चालन गरिएको Teacher Records Digitization Nepal 2026 कार्यक्रमले महत्वपूर्ण उपलब्धि हासिल गरेको छ। राष्ट्रिय पुस्तक अभिलेख (शिक्षक) को नेतृत्वमा देशभरका ४० हजार स्थायी शिक्षकहरूको व्यक्तिगत तथा पेशागत अभिलेख पूर्ण रूपमा डिजिटल प्रणालीमा रूपान्तरण गरिएको छ।
यस पहलअन्तर्गत लामो समयदेखि कागजी रूपमा राखिएका अभिलेखहरू सुरक्षित डिजिटल डेटाबेसमा स्थानान्तरण गरिएको हो। यसले शिक्षकको सेवा विवरण, पेन्सन प्रक्रिया र अभिलेख प्रमाणीकरणमा हुने ढिलाइ तथा त्रुटि न्यूनीकरण गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
कार्यक्रम चरणबद्ध रूपमा अघि बढाइएको छ। पहिलो चरणमा २० हजार शिक्षकका अभिलेख डिजिटल बनाइएको थियो भने दोस्रो चरणमा थप २० हजार अभिलेख सफलतापूर्वक प्रणालीमा समावेश गरिएको छ। हाल चालु आर्थिक वर्षभित्र थप ७ हजार अभिलेख डिजिटल बनाउने लक्ष्य राखिएको छ।
डिजिटल प्रणालीमा शिक्षकको नियुक्ति, सरुवा, बढुवा, तलब विवरण, ग्रेड वृद्धि, बिदा र स्वास्थ्य खर्च जस्ता सम्पूर्ण सेवा विवरण समेटिएका छन्। साथै पेन्सन तथा अवकाशपछि पाइने सुविधाहरूलाई पनि छिटो र पारदर्शी बनाउन प्रणालीले सहयोग गर्ने बताइएको छ।
हाल देशभर करिब १ लाख ५६ हजार शिक्षक कार्यरत रहेको तथ्यांक छ, जसमा स्थायी, राहत र अस्थायी शिक्षकहरू समावेश छन्। तीमध्ये स्थायी शिक्षकहरूको अभिलेखलाई प्राथमिकतामा राखेर डिजिटलाइजेसन गरिएको हो।
यस कार्यक्रमले संघीय संरचनाअनुसार शिक्षा प्रशासनलाई थप प्रभावकारी बनाउने अपेक्षा गरिएको छ। पहिले शिक्षा मन्त्रालय अन्तर्गत रहेको अभिलेख शाखा अहिले संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालय मातहत सञ्चालनमा छ।
डिजिटल प्रणाली लागू भएपछि पेन्सन प्रक्रिया छिटो हुने, कागजी झन्झट कम हुने, सेवा विवरणमा पारदर्शिता आउने तथा सरकारी निर्णय प्रक्रियामा सहजता आउने बताइएको छ।
