नेपाल–अमेरिका आर्थिक सहकार्य प्रवर्द्धन गर्न अमेरिकन चेम्बर अफ कमर्स इन नेपाल (AmCham Nepal) का उच्चस्तरीय प्रतिनिधिहरूले अर्थमन्त्री रामेश्वर खनालसँग महत्वपूर्ण बैठक गरेका छन्।
बैठकमा डिजिटल अर्थतन्त्र र प्रत्यक्ष विदेशी लगानी (FDI) प्रवर्द्धनका लागि लगानी अनुकूल वातावरण निर्माणमा केन्द्रित छलफल भएको थियो।
नेपालमा हाइपरस्केल डेटा सेन्टरको सम्भावना
प्रतिनिधिहरूले नेपाललाई डिजिटल पूर्वाधारमा क्षेत्रीय नेता बनाउन सकिने सम्भावना औँल्याएका छन्। देशको प्रशस्त स्वच्छ जलविद्युत् र अनुकूल चिसो मौसम हाइपरस्केल डेटा सेन्टर स्थापना गर्न उपयुक्त रहेको उल्लेख गरिएको छ।
तर, केही चुनौतीहरू रहेका छन्:
-
विद्युत् आपूर्तिमा स्थायित्वको कमी
-
उच्च क्षमता र भरपर्दो सीमा-पार संचार पूर्वाधारको आवश्यकता
-
डेटा संप्रभुता र विशेष प्रविधि लगानीमा नियमहरूको अस्पष्टता
AmCham Nepal ले सरकारसँग समन्वित नीति विकास गरी दिगो र हरित डेटा सेन्टर स्थापना गर्न अमेरिकी र नेपाली टेक कम्पनीहरूलाई आकर्षित गर्न सुझाव दिएको छ।
आर्थिक विकासका ८ प्रमुख नीति सिफारिसहरू
प्रतिनिधिहरूले सजिलो व्यापार वातावरण र अमेरिकी पूँजी आकर्षित गर्न आठ नीति सिफारिस प्रस्तुत गरेका छन्:
-
FDI प्रवर्द्धन: AmCham Nepal लाई आधिकारिक साझेदारको रूपमा मान्यता दिने।
-
कर/VAT: व्यावसायिक बैंकमार्फत VAT भुक्तानी प्रमाणपत्र जाँच गर्ने।
-
ऊर्जा: AEPC मार्फत सौर्य ऊर्जामा One-Window प्रणाली लागू गर्ने।
-
डिजिटल वित्त: राष्ट्रिय भुक्तानी प्रणालीमा प्रतिस्पर्धात्मक वातावरण कायम राख्ने।
-
कनेक्टिभिटी: AI र उच्च प्रदर्शन कम्प्युटिङ समर्थन गर्न उच्च क्षमता डिजिटल पूर्वाधार विस्तार।
VAT रिफन्ड प्रक्रिया सुधार
अहिले नेपाल राष्ट्र बैंकको नयाँ प्रक्रिया अनुसार IRD ले ट्रान्जेक्सन प्रमाणित गर्न ढिलाइ भइरहेको छ। AmCham ले बैंकमार्फत प्रमाणिकरण गर्ने व्यवस्था लागू गर्दा व्यवसायहरूका लागि नगद प्रवाह सहज हुने सुझाव दिएको छ।
सरकारको प्रतिबद्धता
अर्थमन्त्री खनालले AmCham को सुझावप्रति सकारात्मक प्रतिक्रिया दिँदै सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालय र NRB सँग समन्वय गरेर नियमगत चुनौती समाधान गर्ने प्रतिबद्धता जनाए।
बैठक अन्त्यमा सरकार र अमेरिकी निजी क्षेत्रबीच साझेदारी बलियो बनाउने सहमति भएको छ, जसले नेपाललाई उच्च मूल्यको प्रविधि र ऊर्जा लगानीको आकर्षक गन्तव्य बनाउने विश्वास व्यक्त गरिएको छ।
