भारतीय उद्योग नेताहरू, नीति निर्माता र कूटनीतिज्ञहरूले भारत–युरोपेली संघ (EU) स्वतन्त्र व्यापार सम्झौता (FTA) चाँडै सम्पन्न गर्न एकमत राय व्यक्त गरेका छन्। उनीहरूले भनेका छन् कि यो सम्झौता निर्यात वृद्धि, आपूर्ति श्रृंखला मजबुत पार्ने र दीर्घकालीन लगानीको लागि अत्यन्त आवश्यक छ, विशेषगरी विश्वव्यापी अस्थिरताका बेला।
यो भावना “India-EU Summit: FTA and the Road Ahead” शीर्षकको उच्च–स्तरीय संवादमा सार्वजनिक भएको हो। उक्त कार्यक्रम चिन्तन रिसर्च फाउन्डेशन (CRF) र सेन्टर फर ग्लोबल इन्डिया इनसाइट्स (CGII) द्वारा संयुक्त रूपमा भारत अन्तर्राष्ट्रिय केन्द्रमा आयोजना गरिएको थियो। विश्व आर्थिक मञ्च, डाभोसमा भएका छलफलपछि भारत–EU FTA को राजनीतिक गतिशीलता पुनः बढ्दै गएको बेला यो संवाद भएको हो।
सत्रमा सहभागीहरूले भने कि अहिले पूरा हुँदै गरेको FTA केवल व्यापारिक उदारीकरणभन्दा पर रणनीतिक महत्व राख्छ। यो सम्झौता वैश्विक व्यापारमा स्थिरताका लागि महत्वपूर्ण एंकरको रूपमा पनि हेरिएको छ, जब भू-राजनीतिक टुक्रिन र व्यापारको हतियारिकरण बढ्दै गएको छ।
CRF का अध्यक्ष शिशिर प्रियदर्शीले स्वागत मन्तव्यमा FTA को समयतालिकालाई “निरूपक” भने। उनले भने, “विकृत आपूर्ति श्रृंखला र भू-राजनीतिक अस्थिरताका समयमा भारत–EU FTA आर्थिक तर्क र रणनीतिक विश्वासको दुर्लभ संगम हो।” उनले थपे, “सम्झौता सम्पन्न भए व्यापारमा पूर्वानुमान, सहकार्य र लचकता बढ्नेछ।”
उद्योग प्रतिनिधिहरूले FTA लाई निर्यात विविधीकरण, ग्लोबल मूल्य श्रृंखलामा स्थान उकास्ने र उन्नत बजारसँग गहिरो सम्बन्ध स्थापित गर्ने अवसरको रूपमा हेरिरहेका छन्। युरोपेली संघका लागि भारत ठूलो, तीव्र–बृद्धि हुने अर्थतन्त्र, आपूर्ति श्रृंखला विविधीकरणमा विश्वासिलो साझेदार र दीर्घकालीन लगानीको आकर्षक गन्तव्य हो।
अधिकारीहरूले भने कि FTA अन्तर्गत स्पष्ट नियम, बजार पहुँच र नियामक स्पष्टताले व्यवसायमा लागत घटाउने र दुवै पक्षलाई संचालनमा विस्तार र सहकार्य गर्न सहज बनाउनेछ।
कयौँ वक्ताहरूले EU–Vietnam FTA सँगको तुलना गर्दै भने कि चार वर्ष भित्र भियतनामका निर्यात EU तर्फ ५० प्रतिशत बढेको थियो र विदेशी लगानीमा पनि उल्लेखनीय वृद्धि भएको थियो।
सत्रको निष्कर्षमा सहभागीहरूले सहमति जनाए कि विश्वव्यापी व्यापार राजनीतिकरण बढ्दै गर्दा, भारत–EU FTA को नजिक–पूरा सम्झौता सशक्त र समयोपयुक्त सन्देश दिन्छ। यसले रणनीतिक हित र व्यापारिक वास्तविकतालाई जोड्दै दुई पक्षीय आधुनिक र लाभदायी आर्थिक साझेदारीको आधार बन्न सक्छ।
