निर्वाचन पारदर्शिताका लागि राष्ट्र बैंकको नयाँ व्यवस्था

नेपाल राष्ट्र बैंकले आगामी आमनिर्वाचनलाई मध्यनजर गर्दै राजनीतिक दल तथा उम्मेदवारहरूको लागि छुट्टै बैंक खाता खोल्ने विशेष व्यवस्था लागू गर्ने निर्देशन दिएको छ। निर्वाचन आयोगको अनुरोधमा केन्द्रीय बैंकले ‘क’, ‘ख’ र ‘ग’ वर्गका वित्तीय संस्थाहरूलाई परिपत्र जारी गर्दै यस्तो व्यवस्था सुनिश्चित गर्न लगाएको हो।

यस व्यवस्थाअनुसार प्रदेश तथा जिल्ला निर्वाचन कार्यालयको सिफारिसमा राजनीतिक दल, प्रत्यक्ष तथा समानुपातिकतर्फका उम्मेदवार र स्वतन्त्र उम्मेदवारहरूले आफ्नो निर्वाचन अभियान समूह वा सोही प्रकृतिको नाममा छुट्टै बैंक खाता सञ्चालन गर्न सक्नेछन्। यसले उम्मेदवारहरूलाई व्यक्तिगत खर्च र चुनावी खर्च छुट्टाछुटै व्यवस्थापन गर्न सहज बनाउने लक्ष्य राखेको छ।

राष्ट्र बैंकले आफ्ना विद्यमान नियममा समेत केही लचकता अपनाएको छ। एकीकृत निर्देशन, २०८२ अनुसार एउटै व्यक्तिले एउटै बैंकमा एउटै प्रकृतिको एकभन्दा बढी खाता खोल्न नपाउने प्रावधान भए पनि निर्वाचन प्रयोजनका लागि खोलिने यी खातामा उक्त नियम लागु नहुने व्यवस्था गरिएको छ।

निर्वाचन आयोगले खाता बन्द गर्न निर्देशन नदिएकासम्म उम्मेदवारहरूलाई यो छुट प्रदान गरिएको छ। सरोकारवालाहरूका अनुसार, यस कदमले निर्वाचन प्रक्रिया पारदर्शी बनाउने, खर्च निगरानी सजिलो बनाउने र लोकतान्त्रिक अभ्यासलाई मजबुत गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।