चालु आर्थिक वर्षको दोस्रो त्रैमाससम्म सार्वजनिक भएको अपरिष्कृत वित्तीय विवरणअनुसार सरकारी लगानी रहेका तीन प्रमुख वाणिज्य बैंकहरूको समग्र प्रदर्शन मिश्रित भए पनि नाफातर्फ सकारात्मक संकेत देखिएको छ। नेपाल बैंक लिमिटेड र राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकले उल्लेख्य नाफा वृद्धि हासिल गर्दा कृषि विकास बैंकले आम्दानी बढे पनि नाफा जोगाउन चुनौती भोगिरहेको छ।
समीक्षा अवधिमा सरकारी बैंकहरूमध्ये नेपाल बैंक लिमिटेड सबैभन्दा बढी नाफा कमाउने बैंक बनेको छ। बैंकको खुद नाफा गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा १८३.०४ प्रतिशतले बढेर १ अर्ब ३० करोड ४८ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। यो नाफा अघिल्लो वर्षको ४६ करोड १० लाख रुपैयाँभन्दा ८४ करोड ३८ लाख रुपैयाँले बढी हो। खुद ब्याज आम्दानी ३.९७ प्रतिशतले घटे पनि इम्पेरमेन्ट चार्ज (सम्भावित कर्जा नोक्सानी व्यवस्था) उल्लेख्य रूपमा घट्नु नाफा वृद्धिको प्रमुख कारण बनेको छ। गत वर्ष २ अर्ब ५२ करोड ७४ लाख रुपैयाँ रहेको यस्तो चार्ज घटेर ४७ करोड ९९ लाख रुपैयाँमा सीमित भएको छ। यससँगै बैंकको निक्षेप ९.८७ प्रतिशत र कर्जा प्रवाह ४.४४ प्रतिशतले बढेको छ।
यस्तै, राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको खुद नाफा पनि उल्लेख्य रूपमा सुधारिएको छ। बैंकको नाफा १३२.०४ प्रतिशतले बढेर १ अर्ब ७७ करोड ५ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। गत वर्ष पुस मसान्तसम्म ७६ करोड ३० लाख रुपैयाँ नाफा रहेको बैंकले यस वर्ष सोही अवधिमा १ अर्ब ७४ लाख रुपैयाँले बढी नाफा कमाएको हो।
तर कृषि विकास बैंकको हकमा तस्वीर फरक देखिएको छ। गत वर्ष समीक्षा अवधिमा ९५ करोड ७५ लाख रुपैयाँ नाफा गरेको बैंकको खुद नाफा यस वर्ष २६ प्रतिशतले घटेर ७० करोड ७४ लाख रुपैयाँमा झरेको छ। यद्यपि बैंकको खुद ब्याज आम्दानी ३ अर्ब ८७ करोडबाट बढेर ४ अर्ब ५१ करोड रुपैयाँ पुगेको छ, सञ्चालन नाफा भने १ अर्ब ३४ करोडबाट घटेर १ अर्ब ९२ लाख रुपैयाँमा झरेकाले खुद नाफामा दबाब परेको देखिन्छ। बैंकले ३ खर्ब २३ अर्ब ४४ करोड रुपैयाँ निक्षेप संकलन गरी २ खर्ब १८ अर्ब २७ करोड रुपैयाँ कर्जा प्रवाह गरेको छ। सकारात्मक पक्ष के भने, बैंकको निष्क्रिय कर्जा (एनपीएल) ४.९० प्रतिशतबाट घटेर ४.६५ प्रतिशतमा झरेको छ, जसलाई सुधारको संकेत मान्न सकिन्छ। ✅
समग्रमा, वाणिज्य बैंकहरूको औसत नाफा ११.५१ प्रतिशतले बढिरहेको अवस्थामा सरकारी बैंकहरूमध्ये नेपाल बैंक र राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकले औसतभन्दा माथिको वृद्धिदर हासिल गरेका छन्। कृषि विकास बैंकले आम्दानी बढाए पनि नाफा सन्तुलनमा राख्न थप सुधारका कदम आवश्यक देखिएको छ।
