काठमाडौँ । छिमेकी देश पाकिस्तान र अफगानिस्तानबीच दशकौँको तनावले शुक्रबार नयाँ मोड लिएको छ। पाकिस्तानले अफगानिस्तानको तालिबान सरकारसहित ‘खुला युद्ध’ सुरु भएको घोषणा गरेको छ।
शुक्रबार बिहानैदेखि अफगानिस्तानको काबुल, कान्दाहार र पक्तिया सहरहरूमा पाकिस्तानी वायुसेनाले बमबारी गरेपछि दुई देशबीच पूर्ण सैन्य मुठभेड सुरु भएको हो। पाकिस्तानी सूचना मन्त्री अताउल्लाह तरारले १३३ तालिबान लडाकु मारिएको र ९ वटा सैन्य अड्डा नियन्त्रणमा आएको दाबी गरेका छन्।
अफगान तालिबान प्रवक्ता जबिहुल्लाह मुजाहिदले पाकिस्तानको कारबाहीलाई ‘आक्रमण’ भनेका छन्। अफगान सेनाले पनि कान्दाहार र हेल्मण्डमा पाकिस्तानी सैन्य आधारहरूमा प्रतिकारात्मक कारबाही सुरु गरेको बताएका छन्। अफगान स्रोतका अनुसार १० पाकिस्तानी सैनिक मारिएका र १३ सुरक्षा चौकी कब्जा गरिएको छ।
पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री शहबाज शरीफले आफ्नो सार्वभौमसत्तामाथि हुने कुनै पनि हमलाको सामना गर्ने बताएका छन्। रक्षामन्त्री ख्वाजा आसिफले अफगानिस्तानले लामो समयदेखि पाकिस्तानविरुद्ध सशस्त्र समूह प्रयोग गर्दै आएको आरोप लगाएका छन्।
यो द्वन्द्वको जरो २,६४० किलोमिटर लामो ड्युरान्ड रेखा हो, जुन पाकिस्तानले अन्तर्राष्ट्रिय सिमाना मान्छ तर अफगानिस्तानले कहिल्यै औपचारिक मान्यता दिएको छैन।
मानवीय असर गम्भीर छ। पाकिस्तानले ८० लडाकु मारिएको दाबी गरे पनि संयुक्त राष्ट्र संघले कम्तीमा १३ सर्वसाधारणको मृत्यु पुष्टि गरेको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिक्रिया:
-
संयुक्त राष्ट्र संघ: महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले वार्तामार्फत समाधान खोज्न र अन्तर्राष्ट्रिय कानुन पालना गर्न दुवै पक्षलाई आग्रह।
-
भारत: पाकिस्तानको आक्रमणको निन्दा गर्दै छिमेकीमाथि हमला आफ्नो आन्तरिक असफलता लुकाउन गरिएको आरोप।
-
पूर्व अमेरिकी राजदूत जलमय खलिलजाद: टर्कीजस्ता तटस्थ मुलुकमार्फत युद्धविरामको सुझाव।
-
अफगानिस्तान: पूर्व राष्ट्रपति हमिद करजाईले जनताले मातृभूमि रक्षा गर्ने र पाकिस्तानलाई नीति सुधार्न चेतावनी।
दक्षिण एसियामा सामरिक दृष्टिले महत्त्वपूर्ण दुई छिमेकीबीचको ‘खुला युद्ध’ले क्षेत्रीय स्थिरतामा चुनौती खडा गरेको छ।
