महानायक राजेश हमालले अष्ट्रेलियामा आयोजित ‘मिट एण्ड ग्रीट’ कार्यक्रमबाट संकलित २१ लाख रुपैयाँ भोटेकोशी बाढी प्रभावितको सहयोगका लागि प्रधानमन्त्री दैवीप्रकोप उद्धार कोषमा प्रदान गरेका छन् । यसै विषयवस्तुलाई लिएर नीति365 का किरण अधिकारीले कुराकानी गरेको सम्पादित अंश ।
राजेशजी, तपाईं नेपाली चलचित्रका महानायकका रूपमा चिनिनुहुन्छ। तर विपद्का बेला एउटा कलाकारको वास्तविक महानायकत्व पर्दामा होइन, समाजप्रतिको जिम्मेवारीमा देखिनुपर्छ भन्ने बहस पनि छ। तपाईं स्वयंलाई यस्तो सामाजिक भूमिकामा कसरी हेर्नुहुन्छ ?
म पनि समाजको व्यक्ति हो । समाजमा भएकै कारणले यहाँ हुने नराम्रा दुख्खको अवस्थामा म पनि जागरुक हुन्छु । आफूले गर्ने जिम्मेवारीबाट अलग हुँदिन ।
कलाकार हुनु भनेको पर्दामा अभिनय गर्नु मात्र होइन। कलाकारले समाजबाट धेरै माया र सम्मान पाएको हुन्छ, त्यसैले समाजलाई आवश्यक परेको बेला आफ्नो तर्फबाट योगदान गर्नु उसको नैतिक जिम्मेवारी पनि हो।
विपद्का बेला हामीले ठूलो कुरा गर्नुभन्दा आफूले सकेको सहयोग गर्ने, सही सूचना प्रवाह गर्ने र मानिसहरूलाई सहयोगका लागि प्रेरित गर्ने काम गर्न सक्छौँ।
भोटेकोशीको बाढी होस् वा अन्य कुनै विपद्, पीडित नागरिकको दुःखमा साथ दिनु मानवीय कर्तव्य हो। मैले गरेको सहयोगलाई पनि कुनै ठूलो कामभन्दा एउटा नागरिकका रूपमा गर्नुपर्ने सानो जिम्मेवारीका रूपमा लिन्छु।
कलाकारको लोकप्रियता यदि समाजको हितमा प्रयोग हुन सक्छ भने त्यसलाई सकारात्मक रूपमा प्रयोग गर्नुपर्छ भन्ने मेरो विश्वास हो।
भोटेकोशीको बाढी भन्दा अघिका उदाहरण ?
छन् । २०७४ सालमा सर्लाहीका बाढी र डुबानबाट प्रभावित जनतालाइ राहत वितरण गरेको छुँ। सर्लाहीको सकरौल, शिवनगर, विनगर्राका प्रभावितलाइ राहत दिएको छुँ । सो स्थानका जनताले राहत नपाएको खबर मिडियामा आएपछि आफै तराइ पुगेको हुँ ।
यसपाली पनि भोटेकोशी बाढी प्रभावितको लागि अस्ट्रेलियामा आयोजित ‘मिट एन्ड ग्रीट’ कार्यक्रममा संकलित २१ लाख रुपैयाँ प्रधानमन्त्री दैवीप्रकोप उद्वार कोषमा जम्मा गरिएको हो ।
२०७२ सालको भुकम्पमा परेर पिडित भएकाहरुको लागि पनि सहयोग गरेको उदाहरण छ । यो भाइरल हुने होडबाजीका लािग होइन सामाजिक उत्तरदायित्वको लागि समाजको काममा लागेको हुँ ।
स्वास्थ्य सम्बन्धि विभिन्न रोगको जानकारी र सचेत गराउन स्थलगत रुपमा सहभागि भएको छुँ । विभिन्न स्थानमा ।
तपाईसँगै देश विदेशबाट अरुको पनि सहयोग छ यस्तो ठूलो विपद्का बेला नेपाली समाजमा देखिएको सहयोग र एकतालाई तपाईं कसरी मूल्यांकन गर्नुहुन्छ ?
विपद्का बेला नेपाली समाजले देखाउने सहयोग र एकता हाम्रो समाजको ठूलो शक्ति हो। भोटेकोशीको बाढीमा पनि आफ्नो दुःखभन्दा माथि उठेर अरूलाई सहयोग गर्ने, उद्धारमा खटिने र राहतका लागि सहयोग जुटाउने धेरै मानिसहरू देखिए। यसले नेपाली समाजमा मानवीय संवेदना र आपसी सहयोगको भावना अझै बलियो छ भन्ने देखाउँछ।
तर विपद्को समयमा देखिएको यो एकता तत्कालको राहतमा मात्र सीमित हुनुहुँदैन।
पीडित परिवारलाई पुनःस्थापना गर्ने, उनीहरूको जीविकोपार्जन पुनःस्थापित गर्ने र भविष्यमा यस्ता विपद्बाट जोगिन दीर्घकालीन तयारी गर्ने काममा पनि यही एकता आवश्यक छ।
मेरो विचारमा सरकार, निजी क्षेत्र, कलाकार, सञ्चारमाध्यम र आम नागरिक सबैले आ–आफ्नो ठाउँबाट जिम्मेवारी लिएर काम गर्न सके विपद्लाई सामना गर्ने हाम्रो क्षमता अझ बलियो हुन्छ।
नयाँ पुस्तालाई विपद्, वातावरण संरक्षण र सामाजिक उत्तरदायित्वबारे तपाईं के सन्देश दिन चाहनुहुन्छ ?
हामीले प्रकृतिलाई जित्ने होइन, प्रकृतिसँग सहकार्य गरेर अघि बढ्ने सोच विकास गर्नुपर्छ। आफ्नो समाज, आफ्नो वातावरण र आफ्नो देशप्रति जिम्मेवार नागरिक बन्न सक्यौँ भने भविष्य अझ सुरक्षित र सुन्दर बनाउन सकिन्छ।
सामाजिक उत्तरदायित्व भनेको अरूले केही गरिदिऊन् भनेर पर्खनु होइन, आफूले गर्न सक्ने कामबाट सुरुवात गर्नु हो। नयाँ पुस्ताले सामाजिक सञ्जाललाई केवल मनोरञ्जनका लागि होइन, सही सूचना फैलाउन र समाजलाई सकारात्मक रूपमा जोड्न पनि प्रयोग गर्न सक्छ।
नयाँ पुस्ता हाम्रो भविष्य मात्र होइन, वर्तमानको पनि महत्वपूर्ण शक्ति हो। त्यसैले विपद् आउँदा मात्र होइन, विपद् आउन नदिन पनि हामी सबै सचेत हुनुपर्छ।
वातावरण संरक्षणलाई आफ्नो दैनिक जीवनको हिस्सा बनाउनुपर्छ—प्रकृतिको संरक्षण गर्ने, नदी–खोला र वनजंगललाई जोगाउने तथा जथाभावी फोहोर नगर्ने जस्ता साना कामले पनि ठूलो परिवर्तन ल्याउन सक्छ।
भोटेकोशी बाढीबाट पीडित नागरिक, उद्धारमा खटिएका सुरक्षाकर्मी र आफ्नो परिवार गुमाएकाहरूप्रति भन्नुपर्ने केहि छ ?
भोटेकोशी बाढीबाट पीडित सम्पूर्ण दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीहरूप्रति म गहिरो समवेदना र ऐक्यबद्धता व्यक्त गर्न चाहन्छु।
आफ्नो घर, सम्पत्ति वा आफन्त गुमाउनुपरेको पीडा शब्दमा व्यक्त गर्न निकै कठिन हुन्छ। यस्तो दुःखको घडीमा तपाईंहरू एक्लो हुनुहुन्न, सम्पूर्ण नेपाली समाज तपाईंहरूको साथमा छ भन्ने महसुस गराउन चाहन्छु।
उद्धारमा आफ्नो ज्यानको जोखिम मोलेर खटिनुभएका नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी, स्थानीय स्वयंसेवक तथा सबै उद्धारकर्मीप्रति म हार्दिक सम्मान र धन्यवाद व्यक्त गर्न चाहन्छु।
उहाँहरूको साहस र समर्पणले विपद्का बेला मानवताको शक्ति कति ठूलो हुन्छ भन्ने देखाएको छ।
जसले आफ्नो परिवारका सदस्य गुमाउनुभएको छ, उहाँहरूप्रति म हृदयदेखि नै समवेदना व्यक्त गर्दछु। यस्तो क्षति कुनै शब्दले पूरा गर्न सक्दैन।
अहिले हामी सबैको जिम्मेवारी भनेको पीडित परिवारलाई तत्काल राहत मात्र होइन, उनीहरूको पुनःस्थापना र भविष्य सुरक्षित बनाउन लामो समयसम्म साथ दिनु हो।
अन्त्यमा, भोटेकोशीका दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीहरूलाई म भन्न चाहन्छु—हिम्मत नहार्नुहोस्। यो कठिन समय पार गर्न हामी सबैले आ–आफ्नो ठाउँबाट साथ र सहयोग गरौँ।
