चितवनमा ईभी दुर्घटनापछि चालकहरूले गाडीमा कैंची र हम्मर राख्न थालेका छन्। तर, आपत्कालीन उपकरण बोकेर मात्रै ईभी सुरक्षित हुँदैन।
आगलागीको कारण, ब्याट्रीको जोखिम, चार्जिङ प्रणाली र दुर्घटनापछि अपनाउनुपर्ने सावधानीबारे सही जानकारी हुनु अझ महत्वपूर्ण हुन्छ। आखिर ईभीमा आगो किन लाग्छ ? आगलागीबाट कसरी जोगिने ? आगो लागिहाले के गर्ने ?
प्रस्तुत छ, अटोमोबाइल सर्भिस क्षेत्रमा लामो अनुभव हासिल गरेका लक्ष्मी इन्टरकन्टिनेन्टलका महाप्रबन्धक दीपक थपलियासँग नीति365का किरण अधिकारीद्धारा गरिएको कुराकानीको सम्पादित अंश।
पछिल्लो समय नेपालमा ईभीमा आगलागीका घटना चर्चामा छन्। सामान्यतया ईभीमा आगो लाग्ने मुख्य कारण के हुन सक्छ?
दीपक थपलिया : ईभीमा आगलागी हुने एउटा मात्रै कारण हुँदैन। ब्याट्रीमा भएको क्षति, विद्युतीय प्रणालीमा समस्या, वायरिङमा सर्ट सर्किट, चार्जिङ प्रणालीमा आएको समस्या, बाह्य दुर्घटनाबाट ब्याट्रीमा क्षति वा गलत तरिकाले मर्मतसम्भार गरिनुजस्ता विभिन्न कारण हुन सक्छन्। त्यसैले ईभीमा आगो लाग्यो भन्दैमा ब्याट्री नै दोषी हो भनेर निष्कर्ष निकाल्नु उचित हुँदैन।
ईभीमा आगलागी भयो भने ब्याट्रीबाटै सुरु हुन्छ भन्ने आम बुझाइ छ। यो कति सही हो?
दीपक थपलिया : यो पूर्ण रूपमा सही होइन। ईभीमा ब्याट्री महत्वपूर्ण र उच्च भोल्टेजको प्रणाली हो, त्यसैले त्यसमा समस्या आउँदा जोखिम हुन सक्छ। तर गाडीमा ब्याट्रीबाहेक पनि वायरिङ, कन्ट्रोल युनिट, चार्जिङ पोर्ट, मोटर, कनेक्टर तथा अन्य विद्युतीय कम्पोनेन्ट हुन्छन्। कुनै पनि भागमा खराबी वा क्षति भएमा आगलागीको जोखिम हुन सक्छ। त्यसैले आगलागीको कारण पत्ता लगाउन प्राविधिक परीक्षण आवश्यक हुन्छ।
दुर्घटनापछि ईभीमा कैंची र हम्मर राख्ने चलन बढेको छ। यसले वास्तवमै सुरक्षा बढाउँछ?
दीपक थपलिया : आपत्कालीन अवस्थामा सिसा फुटाउन वा बाहिर निस्कन आवश्यक उपकरण हुनु उपयोगी हुन सक्छ। तर कैंची वा हम्मर राख्दैमा ईभी आगलागीबाट सुरक्षित हुन्छ भन्ने होइन। मुख्य कुरा आगलागीको जोखिम कम गर्ने र दुर्घटना हुँदा सही प्रक्रिया अपनाउने हो। आपत्कालीन अवस्थामा उच्च भोल्टेज प्रणालीसँग जथाभावी छेडछाड गर्नु झन् जोखिमपूर्ण हुन सक्छ।
त्यसो भए ईभीमा यात्रा गर्ने चालकले सबैभन्दा पहिले के कुरामा ध्यान दिनुपर्छ?
दीपक थपलिया : गाडीको नियमित सर्भिसिङ र निर्माता कम्पनीले दिएको मर्मतसम्भारसम्बन्धी निर्देशन पालना गर्नुपर्छ। चार्जिङ गर्दा पनि प्रमाणित चार्जर र सुरक्षित विद्युतीय पूर्वाधार प्रयोग गर्नुपर्छ। गाडीमा असामान्य गन्ध, धुवाँ, अत्यधिक ताप, चेतावनी बत्ती वा ब्याट्रीसम्बन्धी कुनै असामान्य संकेत देखिएमा त्यसलाई बेवास्ता गर्नु हुँदैन।
चार्जिङ गर्दा के–कस्ता सावधानी अपनाउनुपर्छ?
दीपक थपलिया : सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा गुणस्तरीय र निर्माता कम्पनीले स्वीकृत गरेको चार्जिङ उपकरण प्रयोग गर्नु हो। घरमा चार्ज गर्दा विद्युतीय लाइनको क्षमता पर्याप्त छ कि छैन भन्ने सुनिश्चित गर्नुपर्छ। कमजोर वायरिङ, क्षतिग्रस्त प्लग वा सकेट प्रयोग गर्नु हुँदैन। चार्जिङका क्रममा असामान्य तातो हुने, स्पार्क आउने वा जलेको गन्ध आउनेजस्ता संकेत देखिएमा तत्काल चार्जिङ रोक्नुपर्छ।
पानीमा डुबेको वा ठूलो दुर्घटनामा परेको ईभी चलाउनु कत्तिको सुरक्षित हुन्छ?
थपलिया स् यस्तो अवस्थामा विशेष सावधानी आवश्यक हुन्छ। दुर्घटनामा ब्याट्री प्याक वा उच्च भोल्टेज प्रणालीमा क्षति पुगेको हुन सक्छ। बाहिरबाट सामान्य देखिए पनि भित्र क्षति भएको हुन सक्छ। त्यसैले बाढी वा पानीमा डुबेको तथा ठूलो दुर्घटनामा परेको ईभीलाई आफैं परीक्षण गरेर चलाउनु हुँदैन। सम्बन्धित प्राविधिक वा अधिकृत सर्भिस सेन्टरबाट जाँच गराउनुपर्छ।
गाडी चलाउँदै गर्दा धुवाँ आएको वा आगो लागेको थाहा भयो भने चालकले के गर्ने?
दीपक थपलिया : सबैभन्दा पहिले आत्तिनु हुँदैन। सम्भव भए गाडी सुरक्षित स्थानमा रोक्ने, सबै यात्रुलाई तत्काल बाहिर निकाल्ने र गाडीबाट सुरक्षित दूरी कायम गर्ने प्रयास गर्नुपर्छ। आगोको स्रोत पत्ता लगाउने वा उच्च भोल्टेज प्रणाली आफैं खोल्ने प्रयास गर्नु हुँदैन। तत्काल सम्बन्धित आपत्कालीन सेवा तथा दमकललाई खबर गर्नुपर्छ।
ईभीमा आगो लाग्दा आफैं निभाउने प्रयास गर्न मिल्छ?
दीपक थपलिया : सामान्य आगलागी र उच्च भोल्टेज ब्याट्रीसँग सम्बन्धित आगलागी एउटै हुँदैन। त्यसैले सामान्य ज्ञानका आधारमा जोखिम लिएर आगो निभाउन खोज्नु उचित हुँदैन। विशेषगरी ब्याट्रीमा थर्मल रनअवे भएको अवस्थामा आगो पुनः बल्न सक्ने जोखिम हुन्छ। यात्रुको प्राथमिकता आफ्नो र अरूको ज्यान सुरक्षित गर्नु हो।
ईभीमा आगलागी हुन नदिन चालकले दैनिक रूपमा के–कस्ता कुरामा ध्यान दिनुपर्छ?
दीपक थपलिया : केही सामान्य कुरामा ध्यान दिए पनि जोखिम धेरै कम गर्न सकिन्छ।
पहिलो, नियमित सर्भिसिङ गर्नुपर्छ।
दोस्रो, चार्जिङ प्रणाली र वायरिङमा जथाभावी परिवर्तन गर्नु हुँदैन।
तेस्रो, दुर्घटना भएपछि गाडीलाई प्राविधिक जाँचबिना सामान्य रूपमा चलाउनु हुँदैन।
चौथो, ब्याट्री वा उच्च भोल्टेज प्रणालीमा अनधिकृत व्यक्तिबाट मर्मत गराउनु हुँदैन।
पाँचौँ, गाडीले दिएको चेतावनी संकेतलाई बेवास्ता गर्नु हुँदैन।
ईभी किन्दा उपभोक्ताले सुरक्षा पक्षमा के–कस्ता कुरा बुझ्नुपर्छ?
दीपक थपलिया : गाडीको ब्रान्ड वा मूल्य मात्रै हेर्नु हुँदैन। ब्याट्रीको सुरक्षा प्रविधि, सुरक्षा प्रणाली, अधिकृत सर्भिस नेटवर्क, स्पेयर पार्ट्सको उपलब्धता, वारेन्टी र आपत्कालीन अवस्थामा कम्पनीले दिने सहयोगबारे पनि जानकारी लिनुपर्छ। उपभोक्ताले गाडी किनेपछि त्यसको प्रयोग र चार्जिङसम्बन्धी निर्देशन राम्रोसँग बुझ्नु पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण छ।
अटो शो सकिएपछि कस्तो छ चहलपहल ?
दीपक थपलिया :अघिल्ला वर्षहरूमा तीजको आसपासमा अटो शो आयोजना हुन्थ्यो । यसवर्ष अल्ली अगाडि नै भयो । त्यसैले तीजबाट चाडपर्व सुरू भएको मानिन्छ । दशै-तिहारमा नयाँ गाडी किन्ने नेपाली ग्राहकको परम्परा छ । देशमा यति ठूलो विपत्ति भएको कारण पनि चहलपहल कम भए जस्तो लाग्छ ।
अन्त्यमा, ईभी चढिरहेका नेपाली उपभोक्तालाई तपाईंको मुख्य सन्देश के छ?
दीपक थपलिया : ईभी आफैंमा असुरक्षित सवारी हो भन्ने धारणा बनाउनु हुँदैन। तर अन्य सवारीसाधनजस्तै ईभीमा पनि सही प्रयोग, नियमित मर्मतसम्भार र सुरक्षा सावधानी आवश्यक हुन्छ। कैंची वा हम्मर राख्नु मात्रै सुरक्षाको उपाय होइन। गाडीको अवस्था, चार्जिङ प्रणाली, ब्याट्री र विद्युतीय प्रणालीको नियमित परीक्षण तथा आपत्कालीन अवस्थामा सही निर्णय लिन सक्ने जानकारी नै वास्तविक सुरक्षा हो।
