काठमाडौं । नेपालमा मोबाइल बैंकिङ सेवा सामान्य भुक्तानी र रकम स्थानान्तरणमा सीमित नरही डिजिटल कर्जा प्रवाहको नयाँ माध्यमका रूपमा विकास हुने सम्भावना बढेको छ । बैंकिङ एपमार्फत ग्राहकलाई आवश्यक परेको समयमा तत्काल, कागजरहित र पूर्वस्वीकृत कर्जा उपलब्ध गराउने अवधारणा डिजिटल बैंकिङको अर्को चरणका रूपमा अघि बढ्न थालेको हो ।
सन् २०२६ को मार्च मध्यसम्म नेपालमा मोबाइल बैंकिङ प्रयोगकर्ताको संख्या करिब २ करोड ९० लाख पुगेको तथ्यांकले मोबाइल बैंकिङ एप नेपाली ग्राहकको दैनिक वित्तीय गतिविधिको महत्वपूर्ण माध्यम बनिसकेको देखाउँछ । ग्राहकले यस्ता एपमार्फत खाताको मौज्दात हेर्ने, बिल भुक्तानी गर्ने, रकम स्थानान्तरण गर्ने तथा विभिन्न खाताबीच रकम सार्ने लगायतका काम गर्दै आएका छन् ।
अब डिजिटल माध्यमलाई अझ उपयोगी बनाउँदै कर्जा सेवासँग जोड्ने अवसर देखिएको छ । बैंकहरूले ग्राहकको सहमतिसहित सम्बन्धित कारोबार इतिहास तथा बैंकिङ गतिविधिबाट प्राप्त तथ्यांकलाई उपयुक्त डेटा शासन र गोपनीयता व्यवस्थापनको ढाँचाभित्र प्रयोग गरी पूर्वनिर्धारित कर्जा योग्यता तथा जोखिम मापदण्ड पूरा गर्ने ग्राहक पहिचान गर्न सक्छन् ।
योग्य ग्राहकका लागि मोबाइल बैंकिङ एपमै पूर्वस्वीकृत कर्जा सीमा उपलब्ध गराउन सकिनेछ । यसले ग्राहकलाई छुट्टै कर्जा आवेदन प्रक्रिया सुरु गर्नुपर्ने अवस्थालाई कम गर्नेछ ।
ग्राहकलाई आवश्यक परेको समयमा मोबाइल बैंकिङ एपमै उपलब्ध कर्जा सीमा हेर्न, कर्जाका सर्त तथा विवरण अध्ययन गर्न र स्वीकृति जनाउन सकिने व्यवस्था गर्न सकिन्छ । यस्तो प्रणालीमा कागजी प्रक्रिया तथा शाखामा भौतिक उपस्थितिको आवश्यकता न्यून हुने भएकाले कर्जा प्राप्त गर्ने प्रक्रिया थप सहज र छिटो बन्न सक्छ ।
स्वचालित डिजिटल कर्जा प्रणालीमार्फत योग्य ग्राहकले एपमै सर्त स्वीकार गरेपछि केही सेकेन्डमै रकम प्राप्त गर्न सक्ने अवधारणा अघि सारिएको छ । यसले परम्परागत रूपमा कर्जा लिन लाग्ने समय, कागजी प्रक्रिया र म्यानुअल मूल्यांकनको बोझ घटाउन सहयोग गर्न सक्छ ।
डिजिटल कर्जाको यस्तो मोडलले बैंकिङ एपलाई केवल रकम पठाउने र भुक्तानी गर्ने माध्यमबाट ग्राहकको आवश्यकताअनुसार सक्रिय रूपमा वित्तीय सेवा उपलब्ध गराउने प्लेटफर्ममा रूपान्तरण गर्न सक्छ ।
ग्राहकसँगको नियमित बैंकिङ सम्बन्ध र कारोबार गतिविधिबाट प्राप्त उपयुक्त तथ्यांकलाई जिम्मेवार ढंगले प्रयोग गर्दै सही योग्यता भएका ग्राहकलाई सही समयमा आवश्यक कर्जा उपलब्ध गराउनु डिजिटल बैंकिङको आगामी महत्वपूर्ण दिशा बन्न सक्ने देखिन्छ ।
यससँगै डिजिटल बैंकिङको भविष्य केवल पैसा छिटो स्थानान्तरण गर्ने प्रविधिमा सीमित नरही आवश्यक परेको समयमा उपयुक्त ग्राहकलाई उपयुक्त कर्जा उपलब्ध गराउनेतर्फ अघि बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
