पछिल्लो एक वर्षको अवधिमा नेपालमा विदेशी पर्यटकको आगमन उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ। वैदेशिक रोजगार विभागले सार्वजनिक गरेको तथ्यांकअनुसार सन् २०१५ मा कुल १० लाख १५ हजार ३७८ जना विदेशी पर्यटक नेपाल भित्रिएका छन्।
विदेशी पर्यटकको बढ्दो आगमनले नेपालको प्राकृतिक सौन्दर्य, सांस्कृतिक विविधता र धार्मिक महत्त्वप्रति विश्वव्यापी आकर्षण निरन्तर बढ्दै गएको संकेत गर्छ। पर्यटन क्षेत्र नेपालको अर्थतन्त्रको एक प्रमुख आधार भएकाले यसबाट रोजगारी सिर्जना, आय वृद्धि र स्थानीय व्यवसायको विकासमा महत्वपूर्ण योगदान पुगेको देखिन्छ।
यसै अवधिमा ९ लाख ८२ हजार ५६१ जना विदेशी नागरिक नेपाल भ्रमण पूरा गरी स्वदेश फर्किएको तथ्यांक छ। अधिकांश विदेशी नागरिक घुमघाम, साहसिक पर्यटन तथा प्राकृतिक र सांस्कृतिक सम्पदाको अवलोकनका उद्देश्यले नेपाल आउने गरेको पाइन्छ।
हिमाल, ताल, ऐतिहासिक सम्पदा र धार्मिक स्थलहरूको विविधताले नेपाललाई विश्वकै आकर्षक गन्तव्यका रूपमा स्थापित गरेको छ। यससँगै नेपाली आतिथ्य संस्कृति र स्थानीय जनताको मित्रवत व्यवहारले पनि विदेशी पर्यटकलाई नेपालप्रति थप आकर्षित गराएको छ।
नेपाल सरकारले अध्यागमन व्यवस्थालाई व्यवस्थित बनाउँदै विदेशी नागरिकहरूका लागि विभिन्न प्रकारका भिसा सुविधा उपलब्ध गराउँदै आएको छ। हाल पर्यटक, श्रम, अध्ययनलगायत करिब १० प्रकारका भिसा प्रदान गरिँदै आएको छ। यी व्यवस्थाले विदेशी नागरिकको उद्देश्यअनुसार सहज र कानुनी बसोबास सुनिश्चित गर्नुका साथै पर्यटन, शिक्षा र लगानी क्षेत्रलाई पनि प्रोत्साहन गरेको छ।
यता, नेपालबाट विदेश जाने नेपालीको संख्या भने अझै उच्च देखिएको छ। विभागको तथ्यांकअनुसार सन् २०२५ मा १५ लाख २३ हजार नेपाली विभिन्न देशतर्फ विदेशिएका छन्। यो संख्या नेपाल भित्रिने विदेशी पर्यटकको तुलनामा बढी हो। रोजगारीका अवसरको खोजी, उच्च शिक्षा हासिल गर्ने चाहना र राम्रो जीवनस्तरको अपेक्षाले नेपालीहरू विदेशिन बाध्य भएको देखिन्छ।
यसै अवधिमा १३ लाख १३ हजार १९१ जना नेपाली भने विदेशबाट स्वदेश फर्किएका छन्। वैदेशिक रोजगारी पूरा गरेर, अध्ययन समाप्त गरी वा व्यक्तिगत कारणले फर्किने नेपालीहरूको संख्या पनि उल्लेखनीय रहेको छ। विदेशबाट फर्किएका नेपालीले आर्जन गरेको सीप, अनुभव र पुँजी स्वदेशमै उपयोग गर्न सके देशको आर्थिक तथा सामाजिक विकासमा सकारात्मक प्रभाव पर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
