काठमाडौँ । अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले म्युनिख सुरक्षा सम्मेलनलाई ‘निर्णायक क्षण’ र ‘नयाँ युग’ को सुरुवातका रूपमा व्याख्या गर्दै युरोप भ्रमण थालेका छन् । उनले शनिबार म्युनिख सुरक्षा सम्मेलनलाई सम्बोधन गर्ने कार्यक्रम छ ।
यो सम्मेलन डोनाल्ड ट्रम्पले ग्रीनल्याण्डलाई गाभ्ने अभिव्यक्तिपछि उत्पन्न कूटनीतिक तरंगबीच आयोजना हुँदैछ । डेनमार्कको सार्वभौमसत्तासँग जोडिएको यस विषयले युरोप–अमेरिका सम्बन्धमा चासो बढाएको छ, र यही पृष्ठभूमिमा अमेरिकी प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व रुबियोले गर्नेछन् ।
युरोपेली नेताहरूबीच पनि फरक–फरक धारणा देखिएका छन् । इमानुएल म्याक्रोँले युरोप अमेरिकाबाट थप स्वतन्त्र हुन तयार हुनुपर्ने बताएका छन् भने मार्क रुटले ट्रान्सएटलान्टिक सम्बन्ध अझै बलियो र महत्त्वपूर्ण रहेको स्पष्ट पारेका छन् । सम्मेलनमा उत्तर एटलान्टिक सैन्य संगठनप्रतिको अमेरिकी प्रतिबद्धता, युरोपेली रक्षा र आपसी सहकार्यको भविष्यबारे गहिरो छलफल हुने अपेक्षा गरिएको छ ।
सम्मेलनका मुख्य एजेन्डामा युक्रेन युद्ध, चीनसँगको रणनीतिक तनाव र इरान–अमेरिका सम्भावित आणविक सम्झौता रहेका छन् । रुबियोले पत्रकारहरूसँग ‘विश्व तीव्र गतिमा परिवर्तन भइरहेको’ र सबैले आफ्ना भूमिका पुनः मूल्याङ्कन गर्नुपर्ने बताएका छन् ।
गत वर्षको सम्मेलनमा अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सको कडा अभिव्यक्तिले ट्रान्सएटलान्टिक सम्बन्धमा तनाव बढाएको थियो । यसपटक भने रुबियोले संवाद र स्पष्टताको सन्देश दिने अपेक्षा गरिएको छ ।
ग्रीनल्याण्ड विषयमा तनाव बढिरहेका बेला मेट फ्रेडरिक्सनले रुबियोसँग भेट गरी डेनमार्कको अर्ध–स्वायत्त क्षेत्रसम्बन्धी अमेरिकी अभिव्यक्तिबारे छलफल गर्ने तयारी जनाएकी छन् । धेरै युरोपेली नेताहरूले यस अवस्थालाई विश्वासको ‘वाटरसेड’ क्षणका रूपमा लिएका छन् ।
सम्मेलनअघि नेटोका लागि आठ पूर्व अमेरिकी राजदूत र युरोपस्थित आठ पूर्व अमेरिकी सर्वोच्च कमाण्डरहरूले वासिङ्टनलाई पश्चिमी रक्षा गठबन्धनप्रतिको समर्थन कायम राख्न खुला पत्र जारी गरेका छन् । उनीहरूले नेटोलाई ‘परोपकार होइन, शक्ति–प्रवर्द्धक’ भन्दै अमेरिकाको विश्वव्यापी प्रभाव विस्तारमा यसको भूमिका उल्लेख गरेका छन् ।
यसैबीच डच विदेशमन्त्री डेभिड भान वीलले संसार परिवर्तन भइरहेको स्वीकार गर्दै ट्रान्सएटलान्टिक सम्बन्ध बलियो रहने आशा व्यक्त गरेका छन् । उनले नेदरल्याण्ड्सले २०३५ सम्म रक्षा खर्च जीडीपीको ५ प्रतिशत पुर्याउने प्रतिबद्धता जनाएको पनि स्मरण गराए ।
जर्मनीका चान्सलर फ्रेडरिक मर्ज र फ्रान्सेली राष्ट्रपति म्याक्रोँ सम्मेलनमा सम्बोधन गर्नेछन् भने बेलायती प्रधानमन्त्री केयर स्टार्मर पनि छलफलमा सहभागी हुनेछन् । सम्मेलन अध्यक्ष वोल्फगाङ्ग इस्चिङ्गरले ट्रान्सएटलान्टिक र अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यको भविष्यबारे कठिन प्रश्नहरू उठिरहेका बताए ।
म्युनिख पुगेपछि युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले सम्मेलनले युरोप र युक्रेनको साझा सुरक्षाका लागि नयाँ कदमहरू ल्याउने विश्वास व्यक्त गरेका छन् । यसै क्रममा रुस–युक्रेन–अमेरिका त्रिपक्षीय वार्ता जेनेभामा हुने सम्भावनाबारे रुसी प्रवक्ता दिमित्री पेस्कोभले जानकारी दिएका छन्, यद्यपि यसबारे कीभ र वासिङ्टनले औपचारिक प्रतिक्रिया दिएका छैनन् ।
