काठमाडौं । संयुक्त राज्य अमेरिका मा गत महिना रोजगार क्षेत्रमा अप्रत्याशित गिरावट देखिएको छ। अमेरिकी श्रम तथ्याङ्क विभाग ले शुक्रबार सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्कअनुसार फेब्रुअरी महिनामा करिब ९२ हजार रोजगारी कटौती भएका छन्। यससँगै बेरोजगारी दर पनि अघिल्लो महिनाको ४.३ प्रतिशतबाट बढेर ४.४ प्रतिशत पुगेको छ।
जनवरी महिनामा देखिएको बलियो रोजगार वृद्धिपछि फेब्रुअरीमा केही सुस्तता आउने अनुमान अर्थशास्त्रीहरूले गरेका थिए। विशेष गरी स्वास्थ्यकर्मीहरूको ठूलो हड्ताल र कडा शीतलहरका कारण रोजगार क्षेत्रमा असर पर्ने अनुमान गरिएको थियो। धेरै विज्ञहरूले ६० हजार नयाँ रोजगारी थपिने र बेरोजगारी दर स्थिर रहने आकलन गरे पनि वास्तविक नतिजा भने अपेक्षाभन्दा कमजोर देखिएको हो।
अमेरिकी प्रमुख अर्थशास्त्री डायन स्वोन्क का अनुसार गत वर्ष स्थिर हुँदै गएको श्रम बजार अहिले केही नाजुक अवस्थामा पुगेको छ। पछिल्लो एक वर्ष रोजगारी वृद्धिको मुख्य आधार बनेको स्वास्थ्य सेवा क्षेत्रमा यसपटक २८ हजार रोजगारी घटेको छ।
यसको मुख्य कारण काइजर परमानेन्टे का नर्स र स्वास्थ्यकर्मीहरूको हड्ताललाई मानिएको छ। उक्त हड्ताल फेब्रुअरी २३ मा समाप्त भएकाले मार्च महिनाको रोजगार प्रतिवेदनमा केही सुधार देखिन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।
स्वास्थ्य क्षेत्रबाहेक निर्माण क्षेत्रमा ११ हजार तथा मनोरञ्जन र आतिथ्य सेवा क्षेत्रमा २७ हजार रोजगारी कटौती भएका छन्। अत्यधिक चिसो मौसमका कारण यी क्षेत्रका गतिविधि सुस्त बनेका थिए।
यसैबीच अमेरिकी अर्थतन्त्रमा विभिन्न बाह्य चुनौतीहरू पनि देखिएका छन्। सर्वोच्च अदालतको व्यापार नीतिसम्बन्धी निर्णय, कृत्रिम बुद्धिमत्ता को प्रयोग बढेसँगै भएको सामूहिक रोजगारी कटौती तथा मध्यपूर्वमा सुरु भएको नयाँ युद्धले आर्थिक अनिश्चितता थपिएको छ।
युद्धका कारण इन्धनको मूल्य बढ्न थालेको छ, जसले मुद्रास्फीति नियन्त्रणका प्रयासलाई थप चुनौतीपूर्ण बनाउने देखिएको छ।
तथ्याङ्कअनुसार डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनको दोस्रो कार्यकालमा भन्सार शुल्क घोषणा सुरु भएयता श्रम बजारले अपेक्षित गति लिन सकेको छैन। पछिल्ला ९ महिनामध्ये ५ महिनामा रोजगार संख्या घटेको देखिएको छ।
विशेष गरी भन्सार शुल्कले प्रोत्साहन पाउने भनिएको उत्पादन क्षेत्रमा पनि रोजगार वृद्धि हुन सकेको छैन। तथ्याङ्कअनुसार पछिल्ला १४ महिनामध्ये १३ महिनामा उत्पादन क्षेत्रमा रोजगार घटेको छ।
यद्यपि केही सकारात्मक संकेतहरू पनि देखिएका छन्। बेरोजगारी दर अझै तुलनात्मक रूपमा न्यून रहेको छ र ठूलो स्तरमा कामदार हटाउने क्रम भने तीव्र भएको छैन। साथै प्रतिघण्टा औसत आम्दानीमा ०.४ प्रतिशत वृद्धि देखिँदा वार्षिक ज्याला वृद्धि ३.८ प्रतिशत पुगेको छ, जुन मुद्रास्फीतिभन्दा अझै माथि रहेको छ।
विज्ञहरूका अनुसार रोजगारमा देखिएको सुस्तता अमेरिकी जनसांख्यिक परिवर्तनसँग पनि जोडिएको छ। ‘बेबी बुमर्स’ पुस्ताको अवकाश र अध्यागमनमा आएको कमीका कारण पहिलेको तुलनामा कम रोजगारी भए पनि अर्थतन्त्र चल्ने अवस्था देखिएको छ। तर बढ्दो भन्सार शुल्क र नीतिगत अनिश्चितताका कारण कम्पनीहरूले नयाँ कर्मचारी भर्ना प्रक्रिया भने सुस्त बनाएका छन्।
