काठमाडौँ । नेपाली बैंकिङ क्षेत्रको २०८२ चैत मसान्तसम्मको वित्तीय विवरणले नाफा वितरण क्षमतामा स्पष्ट रूपमा दुई धार देखाएको छ—केही बैंकहरू मजबुत सुधारसहित उचाइमा पुगेका छन् भने केही बैंकहरू अझै घाटाको दबाबमा रहेका छन्।
प्राविधिक भाषामा ‘वितरणयोग्य मुनाफा’ भनिने यो रकम बैंकले सम्पूर्ण खर्च, कर र आवश्यक कोष छुट्याएपछि शेयरधनीलाई बाँड्न सक्ने नाफा हो। सरल भाषामा यो त्यही रकम हो, जसले बैंकका लगानीकर्तालाई प्रतिफल दिन्छ।
यस वर्ष एभरेष्ट बैंक सबैभन्दा अगाडि देखिएको छ। उसले ४ अर्बभन्दा बढी वितरणयोग्य मुनाफा आर्जन गर्दै प्रतिशेयर झन्डै ४० रुपैयाँ वितरण गर्न सक्ने क्षमता बनाएको छ। नबिल बैंकले पनि आफ्नो नाफा आधारलाई बलियो बनाउँदै अघिल्लो वर्षको तुलनामा झन्डै दोब्बर सुधार गरेको छ।
त्यस्तै, सिद्धार्थ बैंकले उल्लेखनीय सुधार गर्दै अघिल्लो वर्षको कमजोर अवस्थाबाट उक्लिँदै २ अर्ब ९९ करोड रुपैयाँ नाफा पुर्याएको छ। यो वृद्धिलाई बैंकिङ क्षेत्रमा प्रभावकारी व्यवस्थापनको सकारात्मक उदाहरणका रूपमा लिइएको छ। सानिमा बैंक र स्ट्याण्डर्ड चार्टर्ड बैंकले भने स्थिर र निरन्तर प्रगति कायम राखेका छन्।
तर, सबै बैंकको अवस्था समान छैन। एनआइसी एसिया बैंकको वितरणयोग्य मुनाफा १३ अर्बभन्दा बढीले ऋणात्मक अवस्थामा पुगेको छ। त्यस्तै हिमालयन बैंक र कुमारी बैंक पनि घाटामा रहेका छन्, जसले उनीहरूको नाफा वितरण क्षमता कमजोर बनाएको छ। सिटिजन बैंक र इन्भेष्टमेन्ट मेगा बैंक पनि नकारात्मक नतिजाबाट बाहिर निस्कन सकेका छैनन्।
सरकारी बैंकहरूतर्फ हेर्दा राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकले अघिल्लो वर्षको ठूलो घाटाबाट उक्लिँदै ३१ करोड रुपैयाँ नाफा आर्जन गरेको छ। नेपाल बैंक सामान्य सकारात्मक अवस्थामा देखिएको छ भने कृषि विकास बैंकको नाफामा केही गिरावट आएको छ।
लक्ष्मी सनराइज बैंक र ग्लोबल आइएमई बैंक जस्ता मर्जरपछि बनेका ठूला बैंकहरूले भने आफ्नो आकारअनुसार अपेक्षित प्रतिफल दिन नसकेको देखिन्छ।
समग्रमा हेर्दा नेपाली बैंकिङ क्षेत्र अहिले दुई समूहमा विभाजित देखिन्छ—एकातिर व्यवस्थापन दक्षताका कारण नाफा बढाउँदै अगाडि बढिरहेका बैंकहरू र अर्कोतिर खराब कर्जा तथा वित्तीय दबाबका कारण संघर्षरत बैंकहरू।
